Waarom zonnepanelen en een warmtepomp niet vanzelf samenvallen
Volgens RVO gebruikt een warmtepomp elektriciteit om warmte uit lucht, bodem of water op een bruikbare temperatuur te brengen. Ruimteverwarming vraagt vooral stroom op koude dagen en in donkere uren. Zonnepanelen leveren juist veel in lente en zomer. Warm tapwater, een voorraadvat en beperkte slimme sturing kunnen soms verbruik naar zonne-uren verschuiven, maar alleen binnen de technische en comfortgrenzen van het systeem.
Wat verandert er vanaf 1 januari 2027?
De Rijksoverheid bevestigt dat de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt. Direct gebruikte zonnestroom hoeft u niet van de leverancier te kopen. Voor teruggeleverde stroom ontvangt u een vergoeding en kunnen contractafhankelijke terugleverkosten gelden. Daarom moet u de elektriciteit die de warmtepomp gelijktijdig met de zonneproductie gebruikt apart houden van stroom die u in de winter of avond van het net afneemt.
Aannames van het rekenvoorbeeld
We nemen een warmtepomp die in dit voorbeeld 3.000 kWh elektriciteit per jaar gebruikt. Dat is nadrukkelijk geen landelijk gemiddelde: woning, warmtevraag, type systeem, tapwater, instellingen en seizoensrendement bepalen het werkelijke verbruik. Het volledige illustratieve afnametarief is €0,29 per kWh en de terugleververgoeding €0,07 per kWh. Elke kWh die rechtstreeks van de panelen naar de warmtepomp gaat, heeft in deze vergelijking dus €0,22 bruto extra waarde. Aanschaf, subsidie, onderhoud, gasbesparing en terugleverkosten zijn nog niet meegerekend.
- Illustratief warmtepompverbruik: 3.000 kWh per jaar
- Vermeden stroominkoop: €0,29 per kWh
- Misgelopen terugleververgoeding: €0,07 per kWh
- Bruto rekenverschil: €0,22 per direct gebruikte kWh
Scenario 1: 300 kWh directe overlap
Als 300 kWh van het jaarlijkse warmtepompverbruik direct samenvalt met zonneproductie, is het bruto verschil 300 × €0,22 = €66 per jaar. De overige 2.700 kWh van het voorbeeld wordt niet automatisch door eigen zonnepanelen gedekt; daarvoor blijft het werkelijke afnamemoment bepalend.
Scenario 2: 600 kWh directe overlap
Bij 600 kWh directe overlap is het bruto verschil 600 × €0,22 = €132 per jaar. Dit scenario veronderstelt niet dat de warmtepomp extra warmte maakt uitsluitend om stroom te verbruiken. Comfort, systeemrendement en de maximale temperatuur van verwarming of voorraadvat blijven leidend.
Scenario 3: 900 kWh directe overlap
Bij 900 kWh directe overlap is het bruto verschil 900 × €0,22 = €198 per jaar. Dat is 30% van het illustratieve warmtepompverbruik. Of dit haalbaar is, hangt af van tapwatergebruik, woningbuffer, regeling, seizoen en aanwezigheid overdag. Het percentage is een scenario en geen voorspelling voor uw woning.
Wat deze bedragen bewust niet zeggen
De bedragen zijn uitsluitend het verschil tussen direct gebruiken en terugleveren plus later inkopen. Ze zeggen niets over de totale warmtepompinvestering, vermeden gaskosten, financiering, onderhoud, levensduur of terugverdientijd. RVO publiceerde in juni 2026 praktijkonderzoek onder ruim 6.000 woningen en benadrukt dat prestaties sterk verschillen door woning, ontwerp, installatiekwaliteit en bewonersgebruik. Gebruik daarom geen algemene besparing als persoonlijke zekerheid.
Slim sturen zonder rendement of comfort te verliezen
Laat eerst controleren welke sturing de fabrikant ondersteunt. Een weersafhankelijke regeling, warmwaterprogramma of geschikt voorraadvat kan flexibiliteit bieden. Het voortdurend verhogen en verlagen van temperaturen kan juist ongunstig zijn voor comfort en prestaties. Noteer per maand hoeveel de warmtepomp gebruikt en vergelijk dat met kwartier- of uurdata van opwek en teruglevering. Laat wijzigingen aan regeling en installatie door een deskundige beoordelen.
Maak de berekening persoonlijk
Begin in de Dutch Buddy Zonnestroomwaardecheck met uw totale opwek, direct eigen gebruik en teruglevering. Voeg daarna het gemeten warmtepompverbruik per maand toe. Vervang €0,29 en €0,07 door uw volledige afnametarief, terugleververgoeding en relevante contractkosten. Onderzoek pas daarna of andere instellingen, extra zonnepanelen, opslag of een ander contract voldoende verschil maken om kosten of risico te rechtvaardigen.